وقتی یک ستاره از زمین می‌رود، گاهی با خود اقتصاد یک کشور و اعتبار یک فدراسیون را نیز با خود می‌برد. پرتغال پس از خداحافظی احتمالی کریستیانو رونالدو از فوتبال ملی، نه با چالش جایگزینی یک بازیکن، بلکه با یک بحران هویت و یک سقوط مالی بی‌بازگشت رو به رو است.

در دنیای فوتبال، ما با مفاهیمی مثل بازگشت، جایگزینی و تغییر نسل سروکار داریم. اما وقتی صحبت از کریستیانو رونالدو می‌شود، تمام این کلمات بی‌معنا می‌شوند. رونالدو برای پرتغال تنها یک بازیکن نبود؛ او یک موتور محرک اقتصادی بود که از پله‌های برقیِ شهرت و برندینگ، فدراسیون فوتبال این کشور را به اوج شکوه رساند. حالا که این پله برقی در حال توقف است، پرتغال با ترسی روبرو شده که شاید در هیچ مربی یا ستاره‌ای نظیر ویتینیا یا لیائو دیده نشود: ترس از سقوط به اعماق تاریکِ بی‌سودی.

دانیل سا، کارشناس برجسته بازاریابی، در گفت و گویی تکان‌دهنده با خبرگزاری لوسا، زهر حقیقت را در گوش هواداران ریخت. او می‌گوید: بگذارید صریح باشیم؛ از دیدگاه برند، رونالدو بزرگتر از کل تیم ملی پرتغال است. این جمله، یک توهین به بازیکنان نیست، بلکه یک واقعیت تلخ اقتصادی است.

ارزش رونالدو برای فدراسیون فوتبال پرتغال، با گل‌هایی که در شش جام جهانی به ثمر رساند، قابل اندازه‌گیری نیست. او جادویی بود که باعث می‌شد اسپانسران بزرگ، حتی بدون دیدن یک دقیقه از بازی تیم ملی، قراردادهای چند میلیون دلاری با فدراسیون امضا کنند. او دریچه‌ای بود به بازارهای آسیایی، آمریکایی و خاورمیانه؛ جایی که نام پرتغال به تنهایی قدرت جذب سرمایه نداشت، اما نام رونالدو باعث می‌شد دنیا چشم‌ها را به سمت این کشور بچرخاند. سا هشدار می‌دهد: «ما از یک پله برقی پرسرعت سقوط خواهیم کرد.»

خورخه ژسوس، سرمربی جدید پرتغال، با درک این بحران، سعی دارد با احتیاط گام بردارد. او می‌داند که جایگزین کردن بازیکنان نخبیبی مثل ویتینیا یا رافائل لیائو، جایگزین کردن رونالدو نیست. او می‌تواند یک تیم قدرتمند بسازد، اما نمی‌تواند یک برند جهانی را از نو خلق کند که با همان قدرت مالی فدراسیون را تغذیه کند.

پرتغال در حال ورود به عصری است که در آن باید یاد بگیرد چگونه بدون تکیه بر یک ابرستاره، هویت جمعی خود را به فروش برساند. چالش اصلی این نیست که چه کسی جای رونالدو را می‌گیرد؟، بلکه این است که پرتغال چگونه می‌تواند بدون درآمد حاصل از حضور رونالدو، بقای خود را در سطح جهانی تضمین کند؟

شاید تنها چیزی که از رونالدو باقی بماند، این حقیقت باشد که او تنها کسی بود که اجازه می‌داد اقتصاد فوتبال پرتغال، بدون حضور او، حتی به روزهای عادی هم برسد. پس از او، فوتبال پرتغال نه با یک بازیکن، بلکه با یک سوال بزرگ روبرو خواهد بود: آیا بدون او، اصلاً باز هم پرتغال هستیم؟

گزارش: هستی رفیعی